له‌نووسینی  ئیقبال‌به‌رخان

 وادیسانه‌وه وه‌رزی ڕازاوه و جوان و نه‌خشین و مزگێنی ده‌ری به هارله نێو دڵی     سه رما وسۆڵه ی زستان سه‌ری هه ڵدایه وه و به تیشکی به تینی هه تاو و        هه ڵمی زه وین به فرو سه هۆڵ ده توێنێته وه و گژوگیا وگوڵانی خۆش بۆن و ڕ ه‌نگ و خۆڕسک له ژێر کفنی به‌فری که ژوکیو و ده‌شته کان سه ر دێننه ده رو کانی و ڕووبار و جۆگاوه کان به خوڕ ده که ونه ڕێ و گشت گیان له به‌رو په له وه ره‌کان ۆیڕای ڕزگاری له ده ست سه رما و سه هۆڵبه ندانی زستان به دڵێکی ئاوه ڵاوه ڕووده که نه سروشت و جوانی‌یه‌کانی به هار و چریکه‌ی دلڕفێن و هه‌ست بزۆینی بولبولانی مه‌‌ست به‌شنه‌ی به هاری له سه‌ر چڵی دارودارستانه کان و لووتکه‌ی به‌رزی شاخان.ئینسانه کان له گشت شوێن به کردنه‌وه‌ی ئاگری بڵێسه دار له به رزایی یه کان و گوۆی سه بانی ماڵ و شوێن گشتی یه کان له ده وری یه کتر کۆ ده بنه وه و به گه‌رمی پێشوازی له جێژنی نه‌ورۆز و سه‌ری ساڵی تازه ده‌که ن.چینی کرێکارو زه حمه تکێش و بێبه‌شانی کۆمه‌ڵگا وێڕای پێشوازی و به پیره‌وه چوونی جێژنی نه‌ورۆز و سه رساڵ ده بێت خۆیان بۆ ئیش و کاری سه خت و دژوار ئاماده بکه ن و زۆرینه یان شوێنی نیشته جێ بوون و ژیانیان به جێ بهێڵن و رووبکه نه شاره کانی تر و له به رانبه ر حه قده ستێکی زۆرکه م و وه ڵام نه ده ره وه ی بژیوی ژیانیان ناچاربن هێزی له شیان بۆ نان بفرۆشن و پاش ماندووبوونێکی زۆر و بێبه ش بوون له هه ر چه شنه ئیمکانات و ئه منییه تێکی شوێنی کارو داهاتوویه کی نادیار، به رده وام خه ریکی به رهه م هێنان بۆ سه رمایه دارانی خۆینمژ و چه وسێنه ر بن و خۆیان له هه موو شتێک بێبه ش بن. نه ته نیا کرێکاران به ڵکوو زه حمه تکێشانیش و له گشت زیاتر فه لاو جووتیار و گوندنشینه کان که به رهه م هێنه رانی زۆربه ی جۆره کانی خوراک و خواردنی هه موانن و له وپه ڕی ده ستکورتی و نه داری دا ده ژین ده بێت سه ر له نۆی ده ستکه نه وه هه وڵ و تێکۆشان و خۆماندووکردن بۆ به رهه م هێنانی پێویستی یه کانی ژیانی گشت دانیشتوانی کۆمه ڵگا.‌ من لێره وه وێڕای ئاراسته کردنی پیرۆزبایی گه رم و رازاوه به سه دان ده سته گوڵی نێرگز به بۆنه ی جێژنی نه‌ورۆز و سه‌ری ساڵی تازه وه له سه‌رجه‌م ئینسانه‌کان به گشتی و کرێکاران و زه حمه تکێشانی جیهان به تایبه‌ت هیوادارم ئاگری نه‌ورۆزی ئه‌مساڵ یاساو ده‌سه‌ڵاتی ناعه‌داڵه تی و نیزامی سه رمایه داری و دژه کرێکاری له سه راسه ری جیهان بکات به قه‌قنه‌س و ساڵی نۆی ساڵێکی پڕ له سه رکه وتن و ده ستکه وتی به نرخ بۆ هه ژاران و ده‌ستکورتان و ساڵی به‌رابه‌ری و یه‌کسانی بۆ ته‌واوی ژنانی زۆرلێکراو ئازار چێشتووی جیهان بێت.

             جارێکی تر پیرۆز بێت جێژنی نه ورۆز و سه ری ساڵی نۆی

خۆشویستن و خۆشنه ویستن دو تاوانی قوربانیانی قه تڵه نامووسی یه کان ئاکام و دواڕۆژی هه ر ژیانێکی هاوبه ش که پێش هه موو قۆناغه کانی ئه و کچ و کوڕه ی که بڕیاره ببنه .......

                                         ئێقباڵ به رخان

هه بوونی هه ست و سۆزی خۆشه ویستی و حه زلێکردنی ئینسانه کان به رانبه ربه یه ک وئاواتی گه یشتنیان به یه کتر له دڵ و ده روونی هه موو ئینسانه کاندا ده بیترێت و هیچکه س ناتوانێت بیسه لمێنێت که ئه م هه ست و خۆشه ویستی یه ی له دڵدانه بوه و پێخۆشبوونێکی له ڕاده به ده ری بۆ که سێکی تر نه بووبێت و له دڵه وه خۆشی نه ویستبێت. هه ستی خۆشه ویستی له بواری ئه وینداری نێوان ژن و پیاوی ئه وینداردا ده توانێت هه ستێکی گشتی و بۆ هه موان بێت و به بێ له به رچاوگرتنی چین و تۆیژی هه ژارو ده وڵه مه ند، زاڵم و مه زڵوم و چه وسێنه رو چه وساوه یه و ه هه رچه شنه سنوورێکی به زاندوه و چوونکو له ناخی دڵه وه یه هێنده گه رم و به تینه که قه ت ناتوانێت شاراوه بمێنێته وه مه گه ر له لایه ن که سانی تره وه و به پێی بیرۆکه ی سوننه تی و دواکه وتوانه وخورافه یی زاڵ به سه ر زۆرینه ی شوێنه کانی جیهان و دیاریکردنی دو وشه ی مه حکووم و ریسوای شه ره ف و نامووس قه ده غه  رابگه ینرێت و یان پێشی پێ بگیرێت و سزای مه رگ بۆ ژنانی ئه ویندار له به رچاوبگیرێت و که مڕه نگ بکرێت به داخه وه به درێژای مێژوو له زۆربه ی ئه و ووڵات و ناچانه ی که یاساو ده سه ڵاتی مه زهه بی و فه رهه نگی عه شیره یی و بنه ماڵه یی به سه ریاندا زاڵه هه ر چه شنه مافێکی ئینسانی و کۆمه ڵایه تی و له سه ره وه ی هه موانه مافی هه ڵبژاردنی هاوڕێ و هاوسه ر له ژنان زه وتکراوه و هیچ ژنێک بۆی نیه خۆشه ویستی و حه زی خۆی به رانبه ر به پیاوێک ده رببڕێت و ته نانه ت هاوسه ری ژیان بۆ خۆی هه ڵبژێرێت و ته نیا پیاوانن ده بێت ئه وان په سه ند بکه ن.

به چاو خشاندنێک به سه ر ڕاده و ژماره ی، ژنانی خۆ کوژ و دیارده ی ڕه شی خۆ کوژی ژنان که ئه مڕۆکه هۆکارێکی سه ره کی مه رگی ژنانه و هه رکات و سات گوڵی ژیانی سه دان ژن هه ڵده وه رێنێت و کوتایی به ژیانیان دێنێت. ئه م راستییه ده رده خات که به زۆر به مێرددانی ژنان و قه ده غه کردن و به تاوان زانینی خۆشه ویستی و هه بوونی هه رچه شنه په یو ه ندی و تێکه ڵاوییه کی ژنان له گه ڵ پیاوان جگه له ڕووداوو کاره ساتی دڵته زێن و ژاناوی هیچ ئاکامێکی بۆ ژنان به دواوه نابێت و هه ڕه شه یه کی ترسناک و دژه ئینسانی و فه وتێنه ر بۆ سه ر ژیانی ژنانه. هه ر بۆیه ئه رکی گرینگ و سه رشانی سه رجه م ژنان و پیاوانی ئازادیخوازو به رابه ری ته ڵه به که له پێناو گه یشتنی ژنان به به رابه ری و یه کسانی و به ره سمییه ت ناسینی مافی هه ڵبژاردنی خۆشه ویست و هاوڕێ و هاوسه ری ژیان بۆ ژنان و به گژدا چوونه وه ی پیاو مه زنان و ریسوا کردنی کولتووری سوننه تی و پووچه ڵکردنه وه ی یاساو حوکمی دادگای عه شیره یی و بنه ماڵه یی و سه رکوت و سزادانی ژنانی پێشڕه و و رۆشنبیر هه نگاوی کاریگه رو پێویست هه ڵبگرن و دروشمی هه ڵبژاردنی هاوڕێ و هاوسه ر یه که م مافی بێ ئه م لاوئه ولاو حاشا هه ڵنه گری هه ر ئینسانێکه و هیچکات و به هیچ بیانوو وپاسوێک نابێت خۆشه ویستی و حه زلێکردن وه کو تاوان چاوی لێبکرێت و سزا بۆ  سه رئه وینداران ده بێت هه ڵبگیرێت بکه نه دروشمی سه ره کی خه باتی خۆیان و تابه کرده وه ده رهێنانی ئه م داخوازی یه ئینسانی وڕه وایه و رێزدانان بۆ هه ست و خۆشه ویستی و ئه وینداری ژنان و ئازادی هه ڵبژاردنی هاوسه ر بێ وچان تێبکۆشن.

         له نووسینی ئێقباڵ به رخان خاکه لێوه ی ساڵی 86 ی هه تاوی مه ریوان

                              به‌‌ناوی خۆشه‌ویستی‌وئه‌وین

جگه‌رگۆشه‌‌ی خۆشه‌‌ویستم کچه‌‌نازدارو بێ‌تاوانه‌‌که‌‌م

 گه‌‌ر‌بڵێم پاش مه‌رگی نابه وه‌خت‌وکوژرانی تۆ به‌ ده‌ستی پیاومه‌زنان‌،پارێزه‌ران‌ پشتیوانانی سوننه‌‌تی کۆن‌وداب‌ونه‌ریتی دواکه‌وتوانه‌و خورافی له‌دڵه‌‌وه‌ئاگرم تێبه‌‌ربووه‌‌و پێم خۆشه‌ ساتێکیش زیندوو نه‌‌مێنم‌وله‌‌ته‌نیشت تۆی نازدارم بنێژرێم بڕوابکه‌ ڕاستم گوتوه‌. به‌‌ڵام له‌‌لایه‌کیشه‌وه‌ ده‌‌بێت ئێمه‌‌ی ژن که‌‌نیوه‌ی دانیشتوانی کۆمه‌‌ڵگای ئینسانی پێک‌دێنین‌و زۆرینه‌‌ی ئه‌‌رکه‌‌قورسه‌‌کانی ژیان‌وباشتر ژیان بۆ مرۆڤه‌کان له‌‌ئه‌ستۆمانه‌ بۆ به‌گژداچوونه‌وه‌و مه‌حکووم‌و ریسوا کردنی یاسای پیاوسالاران‌و شکاندنی سووننه‌تی کۆنه‌په‌ره‌ستانه‌‌وبه‌زاندنی سنووری دانراوی نێوان پیاو‌وژن وپێکهێنان‌و به‌دیهاتنی کۆمه‌ڵگایه‌کی یه‌کسان‌و به‌رابه‌رخه‌بات بکه‌ین‌وتاگه‌ییشتن به‌جیهانێکی به‌دوور له‌هه‌ر چه‌شنه‌ هه‌ڵاواردن‌و نابه‌رابه‌ری‌یه‌کی جنسی،ئایینی‌وره‌گه‌زی‌و....تێبکۆشین.کچه‌جوانه‌مه‌رگ‌و به‌ناحه‌ق کوژاوه‌که‌م. ئه‌وا ئه‌مرۆکه‌ من به‌هاتن بۆسه‌ر گڵکۆی تۆی ئازیزم‌و کێشانی تارایه‌کی سوور به‌سه‌ر دوو به‌رده‌ی گڵکۆی تۆی جوانه‌ مه‌رگ‌وقوربانی ده‌ستی یاسای جه‌هل‌وخورافه‌و دواکه‌وتوویی زاڵ به‌سه‌رکۆمه‌ڵگادا ده‌مه‌وێت به‌ڕه‌نگێکی سوورو ده‌نگێکی به‌رز رووبه‌ پیاومه‌زنان ونه‌یاران‌وبکوژانی ژنان بڵێم که‌مۆمی هه‌ڵکراوه‌ی ئه‌وین‌و خۆشه‌ویستی بۆهیچ که‌س یان که‌سانێک کزناکریت وناکوژێته‌وه وهه‌روه‌ها ئه‌وینداران هیچکات‌وهه‌رگیز نامرن.کچه‌ڕووخۆش‌و داییم لێوبه‌ بزه‌و پێکه‌نینه‌که‌م:

کوژرانی ژنان به‌ده‌ستی پیاوان‌وسه‌رنج نه‌دان به‌حه‌زو خۆشه‌ویستی ژنان‌و بێ‌بایه‌خ کردنی هه‌ستی ئه‌ویندارێتی ژنان‌و په‌نابردنی ژنان بۆخۆ کوژی له‌ده‌ست زڵم‌وزۆرو زه‌خت گوشاری له‌ڕاده‌به‌ده‌ری پیاوان له‌ دژی ژنان نه‌ ته‌نیا دیارده‌یه‌کی تازه‌و نوێ نیه‌ به‌ڵکوو هه‌رله‌سه‌ره‌تای پێکهاتنی کۆمه‌ڵگای ئینسانی‌وسه‌رهه‌ڵدانی بیرۆکه‌ویاساوڕێسای کۆنه‌په‌رستانه‌و دواکه‌وتووانه‌ وبه‌رژه‌وه‌ندیخوازانه‌ی پیاو مه‌زنان سه‌رچاوه‌ی گرتووه‌و هه‌ر بۆیه‌تا ئه‌مرۆکه‌ش مه‌ترسییه‌کی گه‌وره‌ بۆسه‌ر ژیانی ژنانه‌.کچه‌ جوانه‌ مه‌رگه‌که‌م: ئه‌من زۆر جار هه‌واڵی کوژرانی ژنان به‌ده‌ستی پیاوان‌و حوکم‌و فتوای یاسای بێ‌ناوه‌رۆک‌و دژه‌ئینسانی عه‌شیره‌یی‌و بنه‌ماڵه‌یی‌ودیاریکردن‌وله‌به‌رچاو گرتنی سزایمه‌رگ بۆ ژنانی ئه‌ویندارو خاوه‌ن هه‌ست‌و بیری خۆشه‌ویستی‌وخۆش‌ویستن به‌ بیانووی گاڵته‌جارانه ی خۆشه‌ویستی‌وحه‌زلێکردن‌و خۆشویستن بۆ ژنان بۆمانه‌وه‌ی یاساورێسای دواکه‌وتوانه‌و دژه‌ژن هه‌ر ساته‌و ده‌بنه هۆکارویان به‌ڕێوه‌به‌ری مه‌رگی ژنان له‌ژێر ناوی دیفاع وپارێزگاری له‌ حورمه‌ت‌و نامووسی بنه‌ماڵه‌و عه‌شیره‌ ده‌بیسیت هه‌ر بۆیه‌ من لێره‌له‌سه‌ر گڵکۆی تۆی خۆشه‌ویست رووبه‌ هه‌مووان ده‌ڵێم: تاوانی ئه‌وکچه‌ی من‌و بگره‌ هه‌زاران ژنی کوژراوی دیکه‌ ته‌نیاوته‌نیا خۆشه‌ویستی‌وخوازیار بوونی به‌رابه‌ری ژن‌وپیاو به‌ڕه‌سمییه‌ت ناسینی مافی ژنان بۆهه‌ڵبژاردنی هاوڕێ‌وهاوسه‌ری ژیان‌و ئازادی‌وسه‌ربه‌خۆیی ژنان بووه‌و به‌س.جگه‌رگۆشه‌که‌م ئه‌گه‌رچی پیاومه‌زنان تۆی ئازیزیان له‌ من کردو مافی ژیانیان لێ ئه‌ستاندیی‌ولێمیان دوورخستییته‌وه‌ بزانه‌بۆ هه‌میشه له‌دڵمدایت‌و بیره‌وه‌ری‌یه‌ شیرینه‌کانت ناهێڵن ته‌نانه‌ت بۆ ساتێکیش له‌بیرت به‌رمه‌وه‌. له‌کۆتاییدا وێڕای مه‌حکووم‌و ریسوا کردنی سه‌رجه‌م پیاو مه‌زنان‌وپارێزه‌رانی بیرۆکه‌ی سوننه‌تی‌و کۆنه‌په‌ره‌ستانه‌ له‌ سه‌راسه‌ری جیهان ژنان بۆگه‌ییشتن به‌سه‌رجه‌م مافه‌ ئینسانی‌‌وکۆمه‌ڵایه‌تی‌یه‌کانیان‌و پێکهێنانی رێکخراوه‌یه‌کی ڕزگاریخوازانه‌ی جیهانی ژنان بانگهێشت ده‌که‌م.

به‌رزو به‌ڕێز بێت یادوبیره‌وه‌رییه کانی سه‌رجه‌م ژنانی قوربانی قه‌تڵه‌ نامووسی یه‌کان

                            مه‌رگ‌و نه‌مان بۆ پیاو سالاران.

‌‌ له نووسینی: ێئقبا‌ڵ به رخان

 له نووسینی:  ئێقباڵ به رخان   

به پێی زۆڵم و زۆری له ڕاده به ده ری ژنان له لایه ن پیاوانه وه هه ستی رزگاریخوازانه و گه یشتن به کۆمه ڵگه یه کی یه کسان و به رابه ر له مێشکی سه رجه م ژنانی جیهان به ڕاده یه کی زۆر هه ست پێده کرێت ئاوات و خۆزگه ی سه ربه خۆیی و ئازاد ژیان یه که مین و گرنگترین ویست و ئاواتی ئه وانه، داڕێژه رانی یاسا و ده سه ڵاتی پیاو مه زنی هه ر له سه ره تاوه به په نا بردنه به ر بیرۆکه ی کۆن دواکه وتوانه و دژه ئینسانی که تێیدا ژنان به ته واویی و شێوازێکی سیستماتیک سه رکوت و بێبه ش ده کرێن وجگه له پێشێل کردنی مافه کانیان به دیاریکردنی چه ندین خاڵ له وانه نامووس و شه ره ف، ته ڵاقی یه ک لایه نه و له ده ستی پیاوان، یاسایی ڕاگه یاندنی چه ندین ژنی هاوکات بۆ پیاوێک وهه روه ها حه سێب کردنی دو ژن وه ک پیاوێک له میرات و قه تڵ و بڕوادانی یاسایی دا کردوه ته سوننه ت و دواتریش ه هه ر چه شنه سکاڵاو داخوازی یه کی ژنان بۆ وه ده ست هێنانی مافی ڕه واو ئینسانی خۆیان و ته نانه ت ڕه خنه له چه ه‌سانه وه و ئازارو ئه زیه تی ژنان به ده ستی پیاوان، به سوننه ت شکێنی به بێ حورمه تی به یاسای مه زهه بی و ئابڕووی بنه ماڵه چاو لێده کرێت و بۆ ژنانی  سووننه ت شکێن  چه ندین سزا له  وانه ئیعدام و    سه نگسارو     ئه شکه نجه و زیندان دیاریکراوه.

ئه گه رچی خه باتی رزگاریخوازانه ی ژنان مێژوویه کی دێرین و پڕله قوربانی هه یه ئه مڕۆکه ش به سه رهه ڵدانی ژماره یه کی زۆر ئه نجومه ن و رێکخراوه ی ژنان له زۆرینه ی شوێنه کانی جیهان تا ڕاده یه ک توانیویه تی ژنان و پیاوانی ئازادیخوازو به رابه ری ته ڵه ب له ده وری یه کتر کۆ بکاته وه.

به ڵام به داخه وه پیاوسالاران به پشتیوانی و هه ڕه شه و ترسی یاسایی و له به ر چاو گرتنی سنووری جوگرافیایی و چاندنی هه ستی ناسێونالێستی و توقاندنی سوننه ت شکێنان به سزای یاسایی و بنه ماڵه یی، بزوتنه وه ی رزگاریخوازانه ی ژنان به پێچه وانه ی هه وڵ و تێکوشانی به رچاو ولێبڕاوانه نه یتوانیوه خه باتی خۆی به شێوه یه کی رێکخراوه یی به ره وپێش به رێت و له به ر نه بوونی په یو ه ندی و هاریکاری یه کی راسته قینه و به رده وامی نێوان رێکخراوه کان له گه ڵ یه کتر تا ئێستا که خه باتی شۆڕشگێڕانه ی ژنان سه ر که وتن و ده ستکه و تێکی شیاوی له چاو هه وڵ و تێکوشانی زیاد و قوربانی دانی ژماره یه کی زۆر له ژنانی خه باتکارو شۆڕشگێڕی نه بووه.

هه ر بۆیه پێویسته و ده بێت سه رجه م ئینسانه ئازادیخوازه کان به گشتی و ئه ندامان و هه ڵسووڕانی رێکخراوه کانی ژنان به تایبه ت بۆ له ناوبردنی نیزامی پیاومه زنی و داڕشتنی یاسایه کی ئینسانی و به رابه ری ژنان له گه ڵ پیاوان له گشت بووارێکداو به به زاندنی سنووری جوگرافیایی جیهان و گرێدانی خه باتی رزگاریخوازانه ی ژنان به هه ر بیروبۆ چوون و ئایین و نه ته وه و ره گه زێکه وه به په یو ه ندی پته وی به ڕێوه به رایه تی رێکخراوه کانی ژنانی جیهان و له گشت گرینگتر شکاندنی سوننه تی خۆرافه یی و دواکه وتوانه له لایه ن ژنانه وه و ده نگ هه ڵبڕینیان و بۆ پووچه ڵ کردنه وه ی پیلانی دزێوی پیاو مه زنان و دژایه تی کردن له گه ڵ هه ر چه شنه ئاپارتایدێکی جنسی و په سه ندکردنی ئه م یاسایه له لایه ن و وڵاتانی جیهانه وه پێش به کرده وه ی دژه ئینسانی پیاوسالاران بگرن.

دیارده‌ی خۆکوژی ژنان‌و کوشتنیان به‌ ده‌ستی پیاوان به‌شێوه‌یه‌کی به‌ربڵاو له‌ زۆرینه‌ی شوێنه‌کانی جیهان وه‌کو سوننه‌تێک سه‌قامگیر بووه‌ وهه‌رساته‌ ده‌بێته‌ هۆکاری ژاکاندن‌و هه‌ڵوه‌رینی گۆڵی ژیانی ژنان ومافی ژیان که‌مافێکی حاشا هه‌ڵنه‌گری هه‌ر ئنسانێکه‌ له‌ژنان ده‌گرێت‌‌وهه‌رڕۆژه‌ ژماره‌ی خۆکوژوکوژراوی ده‌ستی پیاوان رووله‌ زیاد بوون‌و په‌ره‌سه‌ندندایه‌. ژماره‌‌وڕاده‌ی خۆکوژی ژنان وه‌یان کوشتنی ژنان به‌ده‌ستی پیاوان له‌ هه‌ر چوار پارچه‌ی کوردستان به‌گشتی‌وکوردستانی باشوور به‌ تایبه‌ت له‌چاو شوێنه‌کانی دیکه‌ی جیهان زۆرترو دڵته‌زێن‌تره‌.

ئه‌گه‌ر چی بیانوو پاساوی زۆرینه‌وده‌توانین بڵێین به‌گشتی پیاو سالاران‌وبکوژانی ژنان له‌م کرده‌وه‌ دژه‌ ئینسانی‌یه‌دا دیفاع‌و پارێزگاری له‌نامووس‌و شه‌ره‌ف‌وپێش‌گرتن به‌ برینداربوونی حورمه‌تی بنه‌ماڵه‌وسه‌ره‌ڕۆیی ژنان ناو لێده‌برێت به‌ڵام هه‌مووی ئه‌م کرده‌وه‌ دڕندانه‌و نائنسانیه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ پشتیوانی کردن‌وکڕنۆش بردن له‌ فه‌رهه‌نگی کۆنه‌ په‌رستانه‌و دواکه‌وتووانه‌ی بنه‌ماڵه‌یی‌و عه‌شیره‌یی پیاو مه‌زنی وبه‌ پێی حوکم وبڕیاری کۆن‌ودوور له‌ شارستانیه‌تی  پیاو مه‌زنان‌وسه‌رۆکانی عه‌شیره‌وله‌ په‌ستووی تاریکی ماڵه‌کاندا پلانی سه‌رکوت‌وکوژرانی ژنان داده‌ڕێژێت‌و بۆ به‌کرده‌وه‌ ده‌رهێنانی ئه‌م پلانه‌ ره‌ش‌و نگریسانه‌یان دوورێگه‌ دیاریده‌که‌ن.

1.که‌س یان که‌سانێک به‌ ده‌ستووری پیاو مه‌زنانی عه‌شیره‌ له‌ کرده‌وه‌یه‌کی نائینسانی وناجوامێرانه‌دا ده‌ست ده‌ده‌نه‌ کوشتنی ژنان‌و پاشان بۆ پێش‌گرتن به‌ ئیعتیرازو ناڕه‌زایه‌تی ده‌ربڕینی رێکخراوه‌و لایه‌ن‌وکه‌سایه‌تی یه‌ مرۆڤدۆست‌و ازادیخوازه‌کان تا ڕاده‌یه‌ک سه‌رنجی بیروڕای گشتی‌و لایه‌نگرانی مافی مرۆڤ تووشی لاوازی‌و به‌لاڕێ چووندا ده‌که‌ن به‌رێز دانان بۆ بکوژانی ژنان له‌لایه‌ن پیاو مه‌زنان‌و سه‌رۆکانی عه‌شیره‌یی‌یه‌وه‌ ژنانی ئازادیخوازو به‌رابه‌ری ته‌ڵه‌ب که‌ خوازیاری وه‌ک ئینسان ژیان‌و جیهانێکی به‌دوور له‌ هه‌ڵاواردنی جنسی‌وسه‌ربه‌خۆن چاو ترسێن بکه‌ن‌و به‌دیاریکردنی سزای مه‌رگ بۆ ژنانی ئازادیخۆاز تا ڕاده‌یه‌ک پێش به‌ چالاکی‌وهه‌ڵسووڕانی ئه‌وان بگرن وخه‌باتی رزگاریخۆازانه‌ی ژنان تووشی گیروگرفت ولاوازی بکه‌ن.

2.زۆر جاران پیاو مه‌زنان‌ونه‌یارانی ئازادی‌وبه‌رابه‌ری ژنان بۆ شارینه‌وه‌ی جینایه‌ت‌و کرده‌وه‌ی نائینسانی خۆیان که‌تێیدا سه‌رکوت‌و ئازارو ئه‌زیه‌تی ژنان وه‌کو ئه‌رک‌وهه‌ڵسووڕانی یاسایی پێیان سپێردراوه‌ هێنده‌ ژنان سه‌رکوت ده‌که‌ن‌و ئازارو ئه‌زیه‌تیان ده‌ده‌ن‌و بێ حورمه‌تی‌وسووکایه‌تیان پێده‌که‌ن وهیوا بڕاویان ده‌که‌ن که‌ ناچار ده‌بن ده‌ست ده‌نه‌ خۆکوژی‌و کۆتایی به‌ژیانی خۆیان بێنن‌و ئه‌مجاره‌ پیاو مه‌زنان ژنانی خۆکوژ به‌ که‌سانی بێ‌وره‌و لاواز ناولێده‌به‌ن‌و ده‌توانن دواتر کوشتنی ژنان به‌ ده‌ستی پیاوان هوه‌کوو خۆکوژی ڕابگه‌یه‌نن.

ئه‌گه‌ر چی کوردستانی باشوور پاش چه‌ندین ساڵ خه‌بات‌و قوربانی‌دان چه‌ند ساڵێکه‌ خاوه‌ن ئاڵای خۆیانن وله‌دروشمدا حکوومه‌تێکی سه‌ربه‌خۆو خه‌ڵک سالاری‌و دیموکراسی‌یان هه‌یه‌ به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ تائێستاکه‌ عه‌شیره‌کان له‌ کوردستان خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات‌و حیمایه‌و پاسه‌وان‌و هێزی چه‌کدارن‌وله‌زۆر کاروکرده‌وه‌دا له‌وانه‌ هه‌ڵسووکه‌وت له‌ گه‌ڵ ژنان به‌ بێ سه‌رنج‌دان به‌ یاسای حکوومه‌تی هه‌رێم‌و ته‌نانه‌ت حکوومه‌تی مه‌رکه‌زیش‌و ته‌نیا به‌ پێی حه‌زوحوکمی عه‌شیره‌یی‌و بنه‌ماڵه‌یی بڕیار ده‌ده‌ن‌و ده‌ڕۆنه‌ پێش له‌م دواییانه‌دا کوشتنی ناجوانمێرانه‌و دڵته‌زێنی کچه‌ئه‌وینداری کورد(دۆعا) به‌ده‌ست که‌سانی عه‌شیره‌وبه‌به‌شداری زۆرینه‌ی لاوانی عه‌شیره‌و گه‌وره‌پیاوان‌و له‌سه‌ر شه‌قام‌و پێش چاوی هه‌مووان به‌شێوه‌یه‌کی نائینسانی‌و بێبه‌زه‌یانه‌ ده‌تووانێت به‌ڵگه‌یێکی ڕوون‌و به‌رچاو بۆ جیینایه‌تی پیاوسالاران‌وسه‌رۆکانی عه‌شیره‌ له‌کوردستان بێت.

ڕاسته‌ کوشتنی دۆعا تا ڕاده‌یه‌ک ده‌نگی دایه‌وه‌و چه‌ند ڕۆژێک وه‌کوو هه‌واڵێکی دڵته‌زێن له‌ بڕێک له‌ ڕاگه‌یاندراوه‌کاندا قسه‌وباسی له‌سه‌ر کراو که‌وته‌به‌ر ڕه‌خنه‌ی توندی ڕێکخراوه‌و لایه‌نه‌ ئازادیخوازو مرۆڤدۆسته‌کانه‌وه‌ به‌ڵام له‌لایه‌ن حکوومه‌تی هه‌رێمه‌وه‌ تا ئێستا هیچ کارو هه‌وڵێکی به‌کرده‌وه‌ بۆ سزادانی تاوانباران وبکوژانی دۆعا نه‌دراوه‌و وادیاره‌ چاوپۆشی یاسایی لێکرابێت.

به‌ سه‌رنجدانێک به‌م مه‌سه‌له‌یه‌و هه‌زاران کرده‌وه‌ی نائینسانی‌و سه‌ره‌ڕویانه‌ی عه‌شیره‌کان که‌تێیدا ژماره‌یه‌کی زۆر له‌ ژنان بوونه‌ته‌ قوربانی قه‌تڵه‌نامووسی یه‌کان ده‌رده‌که‌وێت که‌ مانه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتدارێتی عه‌شیره‌کان‌وبێده‌نگی وکه‌مته‌ر خه‌می حکوومه‌تی هه‌رێم له‌به‌رانبه‌ر کرده‌وه‌ی دزێوی عه‌شیره‌کان نه‌ته‌نیا هه‌ڕه‌شه‌یه‌کیگه‌وره‌ومه‌ترسیداره‌ بۆ سه‌ر ژیانی ژنان به‌ڵکوو ده‌توانێت ببێته‌ هۆی سه‌ر هه‌ڵدانی گرووپ‌و ده‌سته ی ئاژاوه‌چی‌و دژه‌ حکوومه‌تیش هه‌ر بۆیه‌ حکوومه‌ت ده‌بێت بۆ لاواز کردن ‌وله‌ناو بردنی ده‌سه‌ڵاتی عه‌شیره‌یی وپووچه‌ڵکردنه‌وه‌ی حوکم‌ویاسای کۆنه‌ په‌رستانه‌‌ودواکه‌وتووانه‌ی عه‌شیره‌یی‌و خورافه‌یی له‌کوردستان و‌پارێزگاری له‌ ده‌سکه‌وته‌ به‌نرخه‌کانی شۆڕشی خوێناوی کوردستان هه‌وڵ بدات وحوکم یاسای ئینسانی‌ودیموکراسی له‌ گشت شوێنێکی کوردستان سه‌قامگیر بکات.

له نووسینی: ئیقبال به رخان ‌ ‌

با گذشت ساليان دراز از شكل گيري جامعه بشريت وفاصله گرفتن آدميان از فرهنگ وآداب ورسوم حيوانات،وداع با غار نشيني،ساخت ماشين آلات ومسكن وطراحي واجراي مراحلي مختلف جهت بنياد نهادن جامعه‌اي در حال پيشرفت تاكنون هم انسان بودن وانسانيت نتوانسته است معناي خود را پيدا نمايد وهمچنان وهمواره نيمي از انسانها به دست يا وسيله نيمي ديگر سركوب واستثمار مي‌شوند بزرگترين واصلي‌ترين مشكلات اساسي وموانع سرراه تشكيل جامعه‌اي انساني وعاري از هرگونه تبعيضات ونابرابري،جنگ وخونريزي پيشرفت ابداعات واختراعات انساني را ميتوان تبعيضات جنسي وضعيف وناتوان خواندن قدرت ونيروي زنان وترجيح دادن قدرت وتوانايي واختيارات تام مردان بر زنان دانست زيرا موسيسين وبنيان گذاران جامعه بشريت از همان اوايل تا امروزه مردان بوده وهست ومردسالار بودن جامعه وسركوب واستثمار زنان بدست مردان را دراولويت كاري وفعاليت روزمره وهميشگي خود قرار داداه وروز به‌روزبيشتر وبه گونه‌اي سيستماتيك آزار واذيت وتبعيض عليه زنان را گسترش داده وبا اطاعت وپيروي از يك سري احكام وقوانين خشك ومتعصب در عين حال پوچ وبي محتواي برگرفته از مكتوبات افكار وعقايد كهن سنتي وخرافاتي كه بجامانده حاكمان وبزرگان ظالم وخودخواه مي‌باشد رابعنوان سنت وقانون جهت اداره جامعه با متوسل شدن به ظلم وسركوب در حال هدايت جامعه بشريت بسوي عقب ونابودي وسرگرداني مي‌باشند كه در آن مردم به كلي وزنان علي‌الخصوص نه تنها از تمام حق وحقوق خود محروم بوده بلكه دركنارآن همانند برده مرد سوء استفاده همه جانبه مردان قرار مي‌گيرند.

گرچه فعاليت وتلاش مبارزات زنان وشركت در جنگ ودفاع وتوليدات وصلح وآزادي واز همه مهمتر وبرجسته‌تر مبارزات آزاديخواهانه وحق طلبانه زنان نيز به دليل مردانه بودن مورخين ناديده گرفته وازبه تحرير در آوردن آن خوداري شده است باز قابل لمس وبحث وواقعيت مي‌باشد.همين عوامل گوناگون مرد سالاري وزن ستيزي تشخيص دادن شخصيت ومقام زنان رابه مردان سپرده و اين تنها مردان هستند كه مي‌بايستي خوب وبد بودن ونيزانسان بودن ونبودن زنان را اعلام واثبات نمايند. چون اكثريت حاكمان ومجريان قانون امروزي مردانه بوده مردان با اميد وپشتيباني عقايد وافكارعقب افتاده وحاكم زنان را همچون برده‌اي جهت برآوردن خواهشها وتمايلاتجنسي خود عليرغم ميل وعلاقه ورضايت زنان به آن روابط جنسي تحميلي ونيزسپردن سخت‌ترين كار وامورات جامعه در برابر دست‌مزد بسياركم از مردان ويا تجارت سكس با زنان را قرار داده و بكارميگيرند.با نگاهي به تاريخ بشريت ودرآن زندگي حاكمان وپادشاهان جنگ افروزمشخص ميگردد كه پادشاهان مكاني را تحت نام حرمسراي پادشاهي كه درآن مي‌بايستي چندين زن زيبا وهميشه آماده جهت رقص وشادي وارتباط سكس با پادشاه درهر لحظه از شبانه روز كه پادشاه امر نمايد رابنا نهاده وهر روز وهرجا درفكر افزودن زنان زيبا وخوش چهره ديگر به تعداد زنان موجود در حرمسراي خود بوده‌اند در كنار حاكميت همين پادشاهان نفوذ آئينهاي مختلف نيزكة درآن پديده شوم وسياه چند همسري يعني نگهداري چندين زن همزمان براييك مرد قانوني ومجاز اعلام گرديد باري ديگر دست مرد سالاران رادر سوء استفاده جنسي از زنان باز كرده كه تنها با گرايش به اعتقادات آنان توانسته وميتوانند چند همسري را به گونه‌اي قانوني وشرعي داشته باشند همين بزرگان وابرمردان آئيني قوانيني غير انساني وناشايست وضدزن ديگر همچون ناقص ونصف خواندن حق زنان در قضاوت،گواهي دادن،ارث ودیه را وسيله‌اي جهت سركوب وستم به زنان وكاستن ازشخصيت ومنزلت ومقام زنان قرارداده‌اند كه ميتواند توجيهي مجاز وقانوني در آزار واذيت زنان بدست مردان باشد.

امروز در جهان به كلي واكثرنقاطي كه تنها بويي ازاين قوانين آئيني ومردسالارانه باشد به كلي ضمن محروم بودن از حقوق انساني واجتماعي خود بيشتر از همه جا مورد سركوب وظلم وستم وآزارجنسي قرار مي‌گيرند.

حاكمان وپيروان همين افكار وعقايد سنتي وعقب افتاده زنان خوب وبدي‌ را(انسان وانسان نبودن)چنين تشخيص وبه جامعه مي‌شناساند.

آن دسته از زنان را كه به طور كامل گوش به فرمان مردان بوده وباناديده گرفتن وگذشت ازكليه حق و حقوق انساني وآرزوها وتمايلات شخصي خود به نفع مردان فعاليت نمايند ودر برابر تمام خواستهاي مردان در حاليكه به ضرر وزيان خود زنان هم باشد اطاعت نموده وهيچوقت وهيچ جا معترض نباشند وسركوب واستثمار خود بدست مردان را قبول داشته باشند بعنوان زن خوب وبا عفت وشخصيت معرفي وزنان برعكس وخلاف چنين زنانی يعني زنان آزاديخواه،برابري طلب ومعترض به قوانين وسنن خشك وخرافاتي وضدزن وخواهان آزادي واستقلال بدون قيد وشرط زنان وبرابري كامل با مردان باشند را زنان بدون اانسان وگاها"بي شرم ومفسد نام برده كه شكنجه وسركوب واستثمار وكشتن آنان را امري لازم وجايز وقانوني ميدانند.

پس براحتي ميتوان نتيجه گرفت كه ديدگاه پيروان افكاروعقايد سنتي ومرتجعانه در نگرش به مقام ومنزلت انساني زن ديدگاهي كاملا" مرد سالارانه ومحكوم وضد انساني بوده وهيچوقت نخواهد توانست باچنين افكاري پليد وكوركورانه جامعه بشريت را بسوي موفقيت وپيشرفت هدايت نمايد وحاكمان آن ناچارا جهت ماندگاري قدرت وحاكميت سركوبگرانه خود به سركوب واستثمار بيشتر زنان افزوده كه آن هم نتيجه‌اي جز به وقوع پيوستن فجايع ناگوارانساني ومحكوميت وشرمزاري خود آنان وافكار وعقايد ضد انسانيشان در بر نخواهد داشت.

نویسنده : اقبال برخان

                   حکم اعدام تحت هر نام وجرمی محکوم است وباید لغو گردد

 تضاد طبقاتی تبعیض ونژاد پرستی و تعصبات  خشک وبی محتوای عقب افتاده وحاکمیتهای

ظالم وسرکوبگرو قوانین ناعدالتی و نابرابری در اکثر نقاط جهان سبب گردیده که عده ای از انسانها

از روی ناچاری ونداشتن هیچ امیدی نسبت به آینده ی خود دست به اعمالی ناشایست همچون کار قاچاق

راهزنی واخاذی و ترور تنها با انگیزه ی ثروت وسامان زده که گاهی اوقات عواقبی خطرناک همچون

اعدام و حبسهای بلند مدت بدنبال خواهد داشت فرارزنان از دست آزارواذیتهای فراوان و رایج نظام

مردسالاری در جامعه و افتادن در دام تبهکاران و گاها سردرآوردن ازلانه های فسادوفحشای ساخته ی

سرمایه داران ودر نهایت محکوم به اعدام توسط حاکمان وقضات محلی همه و همه زایده ی همان

 فقرو بی عدالتی در جامعه میباشد میگردند. اگر چنانچه سیستم ونظام وحاکمیتی مردمی و برابر برای

همگان فراهم آیدو همه ی انسانها بتوانند در آرامش وامنیت و محیطی سالم و بدونه تبعیض زندگی نمایند

تمامی پدیدات شوم اجتماعی همچون :  اعتیادو زنان وکودکان خیابانی راهزنی و خشونت وجنگ افروزیهای

انسانها کاملا کاهش پیداکرده ودر نهایت خنثی ولغو میگردندو آنوقت هیچکس مرتکب چنین جرائمی که سزای

آن حکم اعدام و مرگ باشد نخواهد شد. تا زمانیکه تضاد طبقاتی و تبعیضات جنسی وقومی وآئینی وجود

داشته باشند جامعه ی بشریت نه تنها هیچ گامی بسوی پیشرفت وآسایش و امنیت نخواهد گذاشت بلکه روز به

روز رو به عقب افتادگی و جنگ وخونریزی و نابودی نسل بشر خواهد انجامید.

امروزه  متاسفانه نامگذاری جرائمی همچون اراذل واوباش و محارب و مفسدو سوداگران مرگ و........

نه تنها برای افراد مرتکب به آن جرائم بلکه همچون برچسپی ناروا و ناجوانمردانه در کمین روشنفکران و

آزاد اندیشان نشسته و آنان را در دادگاههای محلی و بدور از عدالت محاکمه و به مرگ محکوم خواهند کرد.

ازینرو میتوان نتیجه گرفت که تا زمانیکه فقرو بیکاری و پیروی از احکام وقوانین خشک وفرسوده ی عقب

افتاده در اداره کردن جامعه وبرخورد نا انسانی و غیرمنصفانه با روشنفکران و معترضان در جامعه باشد

هیچکس یا کسانی در هیچ کاری مقصر نبوده و تمامی احکام از جمله اعدام و حیسهای درازمدت کاملا

بی معنی و غیرانسانی خواهد  بود. اگر چنانچه پرونده های افراد محکوم به اعدام بررسی و در دادگاهی

عادلانه محاکمه شوند مطمئنا آشکارمیگردد که بیش از 90 درصد محکومین به اعدام را افرادی آگاه و

معترض به نابرابری و یا فقیرو تهیدست که از روی ناچاری جهت درآوردن هزینه ی سنگین و مخارج

زندگی خود به کار قاچاق روی آورده اند خواهند بود  چون در قانون انسانیت زندگی حق مسلم هر انسانی

میباشد و هیچکسی حق ندارد حق ذندگی را از دیگری سلب نماید پس تصویب و اجرای حکم اعدام تحت

هر نام و جرمی کاملا محکوم بوده و باید در سراسرجهان لغو گردد.

نویسنده : اقبال برخان

 ئێقباڵ به رخان

ئه گه ر به وردی سه رنج بده ینه چه وساندنه وه ی چین وتوێژه جۆراوجۆره کانی نێو کۆ مه ڵگاو له وانه بێ به شی و ماف خوراوی چینی کرێکارو زه حمه تکێش و سه رکوتی له ڕاده به ده ری ژنان بۆمان ده رده که وێت که هۆکاری سه ر ه کی هه موو ئه م چه وساندنه وانه سیستم و ده سه ڵاتی نیزامی سه رمایه داری و ده سه ڵاتدارانی سه رمایه پارێز قازانج په ره ست له سه راسه ری جیهانه و رۆژ به رۆژ بۆ گرتنه به ری ته واوی جیهان و ژێر چه پۆ که خستنی زیاتری چینه ژێرده ست و به ش خوراوه کانی کۆمه ڵگا بێ و چان و لێبڕاوانه له هه وڵدایه و بۆ به کرده وه ده رهێنانی ئه م ئامانج و مه به سته قازانج په ره ستانه ی خۆی له هیچ چه شنه کارو کرده وه یه ک خۆ ناپارێزێو به رده وام به دروستکردنی شه ڕو ئاژاوه.

له سه راسه ری جیهان و په ره دان به خۆینڕێژی و ئینسان کوژی و ترس و دڵه ڕاوکێ نانه وه بۆ ئینسانه کان و جیهانی کردنی سه رمایه تێده کۆشێت و تا ئیستا توانیویه تی به شێو ه یه کی به رچاو سه ر که وتووبێت و به به زاندنی سنووری جیهانی و به بێ له به رچاوگرتنی ره گه زو نه ته وه و زمان و بیرو بڕوای جۆراجۆر و به گشتی چینی کرێکارو زه حمه تکێش و سه رجه م ژنان ده چه و سێنێته وه و له به ر په رش و بڵاو بوونی خه باتی رزگاریخوازانه و له ژێر ناوی هه وڵدان بۆ به ده ست هێنانی ده سه ڵاتی نه ته وه یی تاڕاده یه کی زۆر باسکی خۆی قه ڵه وتر بکات و زۆرینه ی هێزو رێکخراوه ناسیۆنالیستی یه کان به شێوازی جوراوجۆرو له ڕێی ده ست و په یوه نده کانی خۆی له گشت شوێن کڕیوه و زۆربه یان کونترۆڵ ده کات هه ربۆیه ده توانین بڵێین که به ڕوانین به په ره سه ندنی ده سه ڵاتی نیزامی سه رمایه داری له جیهان و زڵم وزۆری سه رمایه داران بۆ سه رگشت چین و توێژه کرێکاری و بێبه شه کانی کۆمه ڵگای ئینسانی خه باتی ناسێو نالیستی و تایبه ت به مافی نه ته وه یه ک ناتوانێت بۆ لابردنی ده سه ڵاتی ڕه شی سه رمایه داری و زۆرداری له سه ربێبه شان و چه وساوه کانی کۆمه ڵگا و رزگاری ژنان له کۆیله یه تی و ژێر ده ستی و پێکهێنانی کۆمه ڵگایه کی یه کسان و به رابه رو دابین کردنی ژیانێکی گونجاو و شیاوی ئینسانی بۆ هه موو ئینسانه کان به بێ هیچ چه شنه جیاوازی یه کی نه ته وه یی و ره گه زی وئایینی سه رکه وتوانه به رۆ پێش بڕوات. لێره دایه که ده بێت سه رجه م ئینسانه خه باتکاره کانی جیهان به په یوه ست بوون به رێکخراوه یه کی جیهانی و وه لانانی بێروکه ی سوننه تی و ناسێونالیستی و له سه ر بڕوایه کی ئینسانی و شێوازێکی شارستانی و پێشکه وتنخوازانه و جیهانی به رۆپێش بڕۆن و سه رجه م بێبه شان و چه وساوه کانی جیهان له یه ک نزیک بکه نه وه وداواکاری رزگاری ته واوی کۆمه ڵگای ئینسانی بن نه وه ک ته نیا بۆ نه ته وه یه ک یان داواکاری سه ربه خۆیی گه لێک چوونکو سه رمایه داری گه یشتوه ته قۆناغی جیهانی و ته نیا خه باتی چینایه تی و کرێکاران و بێبه شان ده توانێت کۆتایی به ته مه نی نگریس و چه وسێنه رانه ی نیزامی ڕه شی سه رمایه داری و زۆرداران بێنێت.

                               ئێقباڵ به رخان ڕه شه مه ی ساڵی 1385 ی هه تاوی

دینی مه سیح له ئه ساس و بنه ره تدا و به گشتی مه کته بێکی پیاوانه یه و مه ریه م داییکی عیسا بڕێک جار وا چاوی لێ ده کرێت که گۆیا چه ندین تایبه تمه ندی ئاسمانی و ئیلاهی هه بووه . به ڵام له به رانبه ردا خودا باووکه واته زه ق کردنه وه ی جنسی نێرینه و عیساش شێوازی ئینسانی پیاوێک ده گرێته خۆی و خولقاندن و به دیهاتنی ژن له پراسووی پیاو سه رچاوه ده گرێت.

له ئایینی بوودا که له قێک له دینی مه سێحیه تی عیسایه به شێوه یکی سوننه تی و مه رجدار ئیزن به ژنان دراوه که ده توانن ببنه راهێبه که ته نیا رێگای ده ربڕینی بیرو باوه ڕی دینی ژنان له مه سێحیه تیش دا بووه ژیانی ڕه هێبانی شێوه کاری کردوه وی گرووپه هه ره کۆنه کانی مه سێحیه ته وتییدا له و په ڕی ده ستکورتی و هه ژاری دا ژیاون ده ستیان داوه عیباده ت و پارانه وه. له سه ره تای سه ده کانی ناوه ڕاست دا کلیسا توانی کونترۆڵی زۆرینه ی ئه و گرووپانه نگرێته ده ست زۆربه ی گرووپ و فیرقه گه وره کانی ره هێبانی پیاوانه بوون له وانه سیسترسین و ئیگۆستینینه کان له سه ده کانی دوازده یه م و سێزده یه م دا یانێ هاوکات له گه ڵ شه ڕه سه لیبیه کاندا دامه زران. زۆربه ی گرووپه ڕه هبانیه کانی ژنان دو سه ده دواتر پێکهاتن به ڵام ژماره ی ئه ندامانیان تا سه ده ی نۆزده هه م  که م بوون. ژماره یه کی ژنان له به ر کرانه وه ی رێگای به ده س هێنانی ئیش و کاری ده رس ووتنه وه و په ره ستاری له ناچاریدا ده بوونه ڕاهێبه چوونکو سه رجه م ئیش و کار له ژێر ده سه ڵات و چاودێری گروپه دینی یه کاندا بوون . پاش ماوه یه ک و به دوای دابڕان و جیابوونه وه ی ئیش و کار له ژێر ده سه ڵاتی فیرقه مه زهه بی یه کاندا حوزووری ژنان به شێوه یه کی به رچاوویه کجاری که م بوونه وه. ئه گه رچی دروشم و مه راسیمانی گرووپه جۆراوجۆره کانی کلیسا له گه ڵ یه کتر جیاوازی یان هه یه به ڵام ته واوی ژنانی راهێبه هه موو حه ز و خۆشه ویستی و پێویستی جنسی خۆیان وه لا ده نێن و پاشان به به ڕێوه بردنی مه راسمێکی گه وره و شکۆداری زه ماوه ند که تێیدا ئه وراهێبه ی که خولی فێرکاری مه زهه بی ده ست پێده کرد قژی خۆی کورت ده کرده وه و ناونازناوی مه زهه بی خۆی وه رده گرت و دواتر ئاقه ی ده زگیرانێتی بۆ جه نابی زاوا زێرینه( حه زره تی عیسا مه سێح ) که به وته ی خۆیان له ئاسمان ده ژیی پێده درا که پاش تێپه ڕبوونی چه ندین ساڵ په یمانی ئه ندامی یه تی هه میشه یی پێده به سرێت و دواتر به جێ هشتنیان دوورکه وتنه له سوومعه ( شوێنی راهێبه کان ) له وانه یه ببێته هۆی کوفر و تاوان یان ریسوابوونی له لایه ن کلیسای کاتوولیکه وه.

ئه م باوه ڕه کۆنه په ره ستانه له دینی مه سێحیه تدا ئێستاکه ش له زۆر شوێنی جیهان به رده وام به ڕێوه ده چێت له درێژای مێژووی مه سێحیه تدا ده توانین بڵێین به ه هزاران ژن و کچ له عیسای مه سێح ماره ده کرێن و له چاوه روانی زاوای نادیار و بێ سه روشوێن و بۆ که س نه بینراودا داوای تێپه ر کردنی ته مه نی لاوی و هه روه هابه ساڵاچوون و به لانانی هه ر چه شنه حه زوخۆشه ویستی یه کی جنسی وبه جل و به رگ و ئاڵقه ی ده زگیرانی زاوای نادیارو هه زار ژنه (حه زره تی عیسای مه سێح ) به مێری و له خۆفی خورافاتی دوای مردن سه ریان ناوه ته وه.

شورای واتیکان له ده یه ی 1960 دائه مه ی په سه ند کرد که سه ر جه م ئه و ژنانه یه که له گرۆپه ره هبانی یه ته کاندان هیچ ده سه ڵاتێکیان له ناو کلیسادا نیه ئه گه رچی به ته واوی په یره وی لێده که ن.

کلیسای کاتولیک له ساڵی 1987 به شێوه یه کی ره سمی به ژنانی راگه یاند که بۆ هه میشه ده ورو نه خشی خۆیان وه ک هاوسه رو داییک له بیر نه که نو هه روه ها ژنان به هیچ شێوه یه ک ناتوانن بڕۆنه پله کانی ژوورتری ڕۆحانیه تی کاتوولیکه وه له به ر ئه وه یه که عیسا هیچ کات بانگهێشتی ژنێکی نه کرد که ببێته یه ک له حه وارێیونی.

سه رچاوه: ژنان له رێکخراوه دینی یه کاندا

وه رگیران و ئاماده کردنی : ئیقبال به رخان        

گرامیباد 11اردیبهشت روزجهانی کارگر

کارگران زحمتکشان زنان ومردان آزادیخواه:

11اردیبهشت روز جهانی کارگر در راه است:

روز جهانی کارگرروزهمبستگی طبقه کارگروهمصدایی و همفکری کارگران

هوشیاربرای مبارزه آزادیخواهانه و حق طلبانه طبقه کارگر در سراسرجهان

است.کارگران می بایستی دراین روز همصداو متحدانه ضمن گرامیداشت یادو

خاطرهء کارگران جانباخته و تعطیلی کارخانه وکارگاه وتمام اماکن کارگری و

برپایی مراسمات عظیم وباشکوه به این مناسبت ونیزفراخوان تشکلات کارگری

جهان جهت تشکیل اتحادیه جهانی کارگری قوانین سرمایه داری رامحکوم و

ناچار به تغییرات اساسی وبرسمیت شناختن حقوق کارگران وارج نهادن به

مقام آنان نمایند. برهمه انسانهای آزادیخواه جهان لازم وضروریست که در

این روز علاوه برشرکت فعالانه در مراسمات بزرگ جشن کارگری .دفاع و

پشتیبانی خود را از طبقه کارگرو زحمتکش سراسر جهان اعلام داشته و در

راستای  اتحادو همبستگی کارگران دخیل وکوشا باشند زیرا کارگران خالق و

پدیدآورندگان پرتوان کلیه امکانات وابزار تسهیلاتی ومایحتاج جامعهء

بشریت و خود محرومترین طبقه ای میباشند که علیرغم  تلاش و زحمات

طاقت فرسا متا سفانه بوسیله قوانین حاکم سرمایه داری وضدانسانی در تمام

جهان هرروزه بیشتر استثمار شده ودر محرومیت از امکانات ورفاهیات زندگی

و آینده ای تاریک ونامعلوم بسر میبرند.

باری دیگر گرامیباد 11اردیبهشت روز جهانی کارگر

        اقبال برخان مریوان

                         با‌‌هم‌ به استقبال روزجهانى كودك برويم.

 گراميباد16مهرروز‌جهانى كودك

امسال درحالى به روز جهانى كودك نزديك‌ مى‌شويم كه  چندين سال است  

  خۆشه‌ویستی کاره ساته و

                     دابڕان یاسا

    که وایه  گوڵم وه ره  ئه من وتۆ

           کاره سات خوڵقێنه ر و

         یاسا شکێن بین

             بولبولی نه مری ئاوازی فارسی (مه هه ستی) 

ریسوایی‌و شه‌رمه‌زاری بۆ ئه و‌انه‌یکه‌ لاوانی کۆمه‌ڵگا ده‌که‌نه‌ قوربانی مه‌به‌ست وئامانجی نگریس‌وبه‌رژه‌وه‌ندیخوازانه‌ی خۆیان

ئه‌ی ئه‌و که‌سانه‌ی که‌ ته‌نیاوته‌نیا بۆ گه‌ییشتن به‌ قازانج‌ وبه‌رزکردنه‌وه‌ی ڕاده‌ی سه‌رمایه‌ی  خۆتان گیانی لاوان ده‌که‌نه‌ مه‌به‌ست وبه‌گیرۆده‌کردنیان به‌ ماده‌ سڕکه‌ره‌کان هه‌رساته‌ له‌ مه‌رگ نزیکیان ده‌که‌نه‌وه‌و گوڵی ژیانیان به‌ دووکه‌ڵی ماده‌ سڕکه‌ره‌کان ژاکاو بێ هێزده‌که‌ن وپاشان نه‌مرێنن وده‌بنه‌ هۆکاری ئازاروئه‌زیه‌ت‌وماڵ وێرانی وسه‌رلێشێواوی بنه‌ماڵه‌و که‌س‌و کاریان وپه‌ره‌پێدانی شه‌ڕوئاژاوه‌و ناکۆکی خستنه‌ نێوان سه‌دان وبگره‌ هه‌زاران بنه‌ماڵه‌ که‌جگه‌له‌ جیابوونه‌وه‌و ته‌ڵاق وهه‌ڵاتنی منداڵان له‌ ماڵ وپه‌نا بردنه‌ سه‌رشه‌قامی شاره‌کان وکه‌وتنه‌ دوای باندو گرووپه‌ خراپه‌کارو دژه‌ ئینسانی‌یه‌ کان وخۆکوژی لاوان وتاوانبارو ڕه‌شپۆش کردنی داییکان وبێ سه‌رپه‌رشت کردنی ژماره‌یه‌کی زۆر له‌بنه‌ماڵه‌کان هیچ ئاکامێکی‌تری به‌ دواوه‌ نابێت.

کرده‌وه‌ی ره‌ش‌ودزێوی به‌رهه‌م هێنان وبڵاوکردنه‌وه‌ی مادده‌ سڕکه‌ره‌کان وگیرۆده‌ کردنی لاوان به‌م مادده‌ ماڵ وێرانکه‌ره‌ پیلانی داڕێژراو وقازانج په‌رستانه‌ی سه‌رمایه‌داهرانی خۆێنمژ چه‌وسێنه‌رو نه‌یارانی هه‌ست وبیری ئازادیخۆازانه‌ی لاوان ودوژمنان وناحه‌زانی کۆمه‌ڵگای ئنسانین که‌ ده‌یانهه‌وێت سه‌ڕه‌ڕای وه‌ده‌ست هێنانی سه‌رمایه‌وسامانێکی زۆر مێشکی ئینسانه‌کان به‌ گشتی‌ولاوانی شۆڕشگێڕو ئازادیخۆاز به‌ تایبه‌ت به‌تووش بوون به‌م مادده‌یه‌ بشۆنه‌وه‌و به‌ لاڕێ‌یاندا به‌رن وبه‌م چه‌شنه‌ درێژه‌ به‌ ته‌مه‌نی ده‌سه‌ڵاتدارێتی زاڵمانه‌وچه‌وسنه‌رانه‌ی خۆیان بده‌ن که‌ به‌ داخه‌وه‌ به‌ شێوه‌وڕاده‌یه‌کی زۆرو به‌ر چاو توانیویانه‌ مه‌به‌ست وپلانی خۆیان به‌کرده‌وه‌ ده‌ربێنن وهه‌رڕۆژه‌و ژماره‌ڕاده‌ی لاوانی تووش بوو به‌مادده‌ سڕکه‌ره‌کان رووله‌   زیادبوون‌دایه‌وهه‌مووان ده‌بینن که‌ چلۆن لاوانی گیرۆده‌بوو به‌م مادده‌یه‌ له‌ نێو کۆڵان وسه‌رشه‌قام وبن دیواری شاره‌کان به‌ په‌ککه‌وتووانه‌و لاوازی یه‌ ده‌نواڕنه‌ خه‌ڵک وچاوه‌ڕێی فریا که‌وتن ویارمه‌تی خه‌ڵکن ئه‌گه‌ر له‌ نێو منداڵانی سه‌رشه‌قام ژنانی له‌ش فرۆش لاوانی خۆکوژودزوجه‌رده‌و....زیندانیه‌کانده‌ چاوبگرین وسه‌رنج بده‌ین بێگومان بۆمان ده‌رده‌که‌وێت که‌ تووش بوون به‌ مادده‌ سڕکه‌ره‌کان بوواره‌و هه‌ل ومه‌رجی گونجاوی بۆ خراپه‌کاری‌وخۆک وژی لاوان ره‌خساندووه‌و ده‌توانین بڵێین که‌80 له‌ سه‌دی جینایه‌ت وجیابوونه‌وه‌و ته‌ڵاق وهوڵاتنی ژنان له‌ ماڵ وفه‌حشاوخراپکارییه‌کانده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ سه‌ر کاریگه‌ری ماڵ‌وێرانکه‌ری مادده‌سڕکه‌ره‌کان وتووشبوون به‌م مادده‌یه‌.

له‌ کۆتاییدا له‌ سه‌رجه‌م خه‌ڵک به‌ گشتی ولاوانی خۆشه‌ویست به‌ تایبه‌ت داواده‌که‌م که‌ به‌ خه‌باتێکی جه‌ماوه‌ری ولێبڕاوانه‌ وبه‌وره‌یه‌کی قاییم وپۆڵایینه‌وه‌ به‌ره‌نگاری هۆکارانی سه‌ره‌کی مادده سڕکه‌ره‌کان ببنه‌وه‌ له‌قاویان بده‌ن ومه‌حکوم وریسوایان بکه‌ن تاچی دی زیاتر گۆڵی ته‌مه‌نی گه‌نجان ولاوان به‌ دووکه‌ڵی مادده‌ سڕکه‌ره‌کان نه‌ژاکێت وقازانج په‌ره‌ستانی جیینایه‌ت کاریش بگه‌نه‌ سزا ڕه‌شی کرده‌وه‌ی خۆیان.ئه‌من یه‌کێک له‌و هه‌زاران دایکانه‌م که‌ جگه‌رگۆشه‌کانمان به‌ هۆی تووشبوون به‌ مادده‌ سڕکه‌ره‌کان له‌ده‌ستداوه‌ هه‌ر بۆیه‌ داواکارم‌ وپێم خۆشه‌ به‌هه‌وڵ وتێکۆشانی هه‌مه‌لایه‌نه‌ی جه‌ماوه‌ر بوانین دیارده‌ی ڕه‌شی ئیعتیاد له‌ مێشکی لاواندا بسڕینه‌وه‌و هۆکارانی سه‌ره‌کی ادده‌ سڕکه‌ره‌کان لاگۆڕنێین وبۆگه‌شه‌ پێدانی بیرومێشکی لاوان هه‌وڵ بده‌ین وپێش به‌ڕه‌شپۆش بوونی داییکان بگرین.

                  مه‌رگ ونه‌مان بۆ هۆکارانی بڵاو کردنه‌وه‌ی مادده‌ سڕکه‌ره‌کان.

‌ له نووسینی:: ێئقبا‌ڵ به رخان

حمایت انجمن زنان مریوان از تجمع معلمین

معلم گرامی حمایتت می کنیم

امروز سه شنبه 12 اردیبهشت 1386 مصادف با روز معلم از ساعت 8 صبح الی 12 ظهر تعداد زیادی از معلمین شهر مریوان در جلواداره آموزش وپرورش مریوان همگام با سایر معلمین در سراسر ایران اجتماع نمودند و در این تجمع با نصب پلاکاردهایی خواستار آزادی معلمین در بند شدند . ود رپایان قطعنامه ی تجمع توسط یکی از معلمین ،که در آن خواستار رسیدگی به وضعیت معلمین ایران شده بود قرائت گردید.ما اعضای انجمن زنان مریوان نیز ضمن شرکت در این تجمع حمایت قاطع خود را از خواسته ی بر حق معلمین اعلام می داریم 

بیانیه ی معلمان شهرستان مریوان در پایان تجمع روز چهارشنبه 12 اردیبهشت ماه 86 

ما معلمان متحصن در این جا جمع شده ایم تا یك بار دیگر متحد و همصدا تا رسيدن به خواسته هاي بر حق خو استوار بمانيم 

1-      آزاد كردن همه معلمان زندانی  

2-      رفع انفصال از خدمت و تبعید همكاران  

3-      دادن حق رای به تشكل های صنفی معلمان د رشورای عالی آموزش و پرورش  

4-      تغییر معیار های انتخاب معلم نمونه كشور  

5-      انتخابی كردن مدیران و مسئولین اجرایی  

6-      تاسیس بانك فرهنگیان 

7-      رفع فضای پلیسی و امنیتی و خروج نیروهای امنیتی از آموزش و پرورش ومدارس  

8-      رفع محدودیت مصاحبه با رسانه ها  

9-      ادغام دو وزارت خانه علوم و آموزشو پرورش  

10-   اجرای طرح نظام هماهنگ پرداخت  

11-   لغو بند 13 از مواد قانون تخلفات اداری مبنی بر صدور حكم برای همكاران از طرف نهاد متبوع بدون رسیدگی مراجع ذی صلاح 

۱۲-   حضور قاطعانه همكاران در مقابل مجلس شورای اسلامی روز سه شنبه 18 اردیبهشت ماه

به اميد برابري در تمامي زمينه ها

   

ریز گرتنی ریکخراوه ی ژنانی مه ریوان له روژی جیهانی کریکار

هه ر شه کاوه بیت ئالای به رابه ری و رزگاری خوازی له سه رانسه ری دونیا دا

جارێکی تر پیرۆز بێت 1 ی مانگی مه ی رۆژی جیهانی کرێکار 

ریکخراوه ی ژنانی مه ریوان

ریکه وتی یه کی مه ی رۆژی جیهانی کرێکار

((ووتوۆیژی ئیقباڵ به رخان ئه ندامی ده سته ی نووسه رانی رێکخراوه ی ناحکوومی ژنانی مه ریوان له گه  ڵ نه رگس مه ردی کارناسی ده روون ناسی گشتی ، نووسه رو ئه ندامی چالاک و هه ڵسووڕاوی ئه م رێکخراوه یه ))

سپاس بۆ به شداریکردنت له م ووتوۆیژه دا ئه گه رده کرێت به کورتی خۆت بناسێنه ؟

و: من نه رگس مه ردی کارناسی ده روون ناسی گشتی(کارشناسی روانشناسی عمومی) نووسه رو هه ڵسووڕاوی مافی یه کسانی ژن و پیاو و ئه ندامی ده سته ی نووسه رانی ڕیکخراوه ی ژنانی مه ریوان .

پ: ئێوه که خۆتان ساڵانێک خوێندکاری زانکۆ بوون بیرو هه ستی ئازادیخوازانه و سه ربه خۆیی ژنانی خوێندکاری زانکۆکان چۆن ده بینن؟

و: پێم وایه خوێنده واری و خوێندنی باڵا ده توانێت نه خشێکی هه ره گرینگی له وه شیاری و وریا کردنه وه ی دانیشتوانی کۆمه ڵگا چ ژن چ پیاو دا هه بێت. زانکۆ که خوێندکارانی له کور و کچ پێکهاتوون ده توانێت بیروڕای خوێندکاران به رۆ پێشکه وتن و دوورکه وتنه وه له بیرو که سوننی تی یه کان به رێت و سنووری نێوان کوڕو کچ لاواز بکات له وه ڵامی تۆ دا ده مه وێت بڵێم که هه ستی سه ر به خۆیی کچانی خوێند کاری زانکۆ به شێوه یه کی زۆرو به رچاو ده بینرێت به لام به داخه وه له زانکۆ کاندا هه ل مه رج و بواری گونجاو بۆ هه ڵسووڕانی کچانی خوێندکار نابینرێت و هیچکه س یان که سانێک له به رپرسانی زانکۆ پشتگیری له مافی کچانی خوێندکاری زانکۆ ناکه ن به وحاڵه شه وه ژنان و کچانی خوێندکاری زانکۆ باوه ڕ به خۆ بوونیان زۆره.

پ: به ڕای ئێوه NG Oبه گشتی و رێکخراوه کانی ژنان به تایبه ت تا چ ڕاده یه ک له وشیار کردنه وه ی ژنان بۆ گه یش کان تن به مافه کانیان هه وڵیان داوه ؟

و: له سه ره تا دا که بڕیار وابووNGOوه کو رێکخراوه ی ناحکوومی و بێ هیچ ده ست تێوه رداێکی ناوه نده ده وه ڵه تی یه کان ده توانن چالاکی و هه ڵسووڕانیان هه بێت ژماریه کی زۆر NGO له سه را سه ری ئیران پێکهاتن و زۆر ینه یان به مه به ستی خزمه ت به کۆمه ڵگاو به تایبه ت به ژنان توانیان که سانی ڕوشنبیرو هه ڵسووڕاو له ده وری خۆیان کۆ بکه نه وه به ڵام دواتر که ئاست ته نگی له ڕادی به ده ری یاسایی و    ده وڵه تی بۆ سه ر NGO  کان ده ستی پێکردو سه رجه م کارو هه ڵسوورانی ئه م رێکخراوه نا حکوومی یا نه چوار چێوه یه کی یاسایی وده وڵه تی بۆ ده ر کراو به ر پرسانی NGO کان هه ڕه شه یان لێکرا بوو به هۆی ئه وه یکه حوزووری خه ڵک له م رێکخراوانه دا که  م بێته وه ئه ڵبت ده توانین بڵێین له ئه م زه خت وئاست ته نگییانه له لایه کیشه وه ئه ندامانی هه ڵسووڕاوو هه به ستی بڕێک له NGO کان وریاتر کردوه و ئیستا که به شێوه یه کی لێبڕاوانه و کۆڵنه ده رانه خه ریکی هه ڵسووڕان و تێکۆشانن.

پ: چالاکی و هه ڵسوورانی رێکخراوه ی ژنانی مه ریوان له ساڵانی رابردوودا چۆن هه ڵده سه نگێنیت و داهاتووی ئه م رێکخراوه چۆن ده بینیت ؟

 و: به ڕای من رێکخراوه ی نا حکوومی ژنانی مه ریوان له چاو ئه وه یکه هیچ چه شنه پشتیوانی یه کی ماڵی له لایه ن هیچ لایه نێکه وه نه کراوه و ته نیا یارمه تی ماڵی خه ڵکی هه بوه و هه ر له سه ره تاوه له ژێرئاست ته نگی وزه ختی ده وڵه تی دا بووه و  به م حاڵه شه وه توانیویه تی کارو چالاکی زۆر باشی هه بێت رێکخراوه یه کی سه رکه وتووبووه و ئیستاکه ش به هه وڵ و تێکۆشانی ئه ندامی هه ڵسووڕاوی رێکخراوه که رووبه گه شه کردن و رووهێنانی که سانی رۆشنیر به م رێکخراوه یه وه ده ڕوات من بۆ خۆم داهاتوویه کی ڕوون وسه رکه وتوانه بۆ رێکخراوه که مان ده بینم به ڵام ده بێت سه رجه م ئه ندامان و دڵسۆزانی رێکخراوه که مان زیاتر له جاران و هه ڵسووڕانه تر به رۆ پێش بڕۆین.

پ: خوێندن و بردنه سه ره وه ی ڕاده ی زانیاری ژنان ده توانێت چ نه خشێکی له باشتربوونی ژیانی رۆژانه و گه شه کردنی بیری سه ر به خۆیی ژناندا هه بێت ؟

و: ڕوون ئاشکرایه که خوێنده واری و چوونه سه ره وه ی راده ی زانیاری ژنان ده توانێت ژنان له گشت بوارێکداو به تایبه ت له بواری هه وڵدان بو ناسینی مافه کانی خۆیان و شێوازی به ره نگار بوونه وه ی شارستانی و سه ر که وتوانه له به رانبه ر توندوتیژی دژ به ژنان و هه ڵاواردنی جنسی دا هه بێت . خوێنده واری بڕوا به خۆبوونی ژنان زۆرتر   ده کات و زیاترهانیان ده دات بۆ گه یشتن به سه ر به خۆیی .

پ: تۆ ڕووبه و بنه ماڵانه ی که پێش به زانکۆ چوونی کچانیان ده گرن چ قسه یه کت        هه یه ؟

و: دیاره ئه وبنه ماڵانه ی که ئاوه ها بیر ده که نه وه ده توانن دو ده سته بن

یه ک : ئه وانه یکه له باری ماڵی یه وه لاوازن و ناتوانن به وجۆره یکه ده بێت کچان له زانکۆ کان ده ر که ون کچی خۆیان ببیننه وه

دوه م : ئه وبنه ماڵانه ی پێیان وایه به چوونه زانکۆی کچانیان حورمه تی بنه ماڵه و عشیره یان بریندار ده بێت . من رووبه و بنه ماڵانه ی یه کم: ده ڵێم که نابێت هیچ کوسپ و ته گه ره یه ک ببێته هوی پێشگرتن به چوونه زانکۆی کچان که ده توانێت داهاتوویه کی روون و پڕ له سه رکه وتنی بۆ ژنان به دواوه بێت و ڕووبه و بنه ماڵانه ی دوه م ده ڵێم : که بۆ چ ده بێت کچان و ژنان به لاوازو بێ هێز بزانن و وه کو ئینسانی   بێ باوه ڕ سه یر بکرێن که ش و هه وای زانکۆ کان ده بێته هۆ کاری کرانه وه و گه شه کردنی بیرو مێشکی ئینسانه کان به گشتی و ژنان به تایبه تی له کۆ تاییدا ده مهه وێت بڵێم که هه موان ده زانن کاتێ که  ژنان و پیاوان گرفتێکیان بۆ بێته پێش یه کم شتێکه   ده ڵێن سکاڵاو گله یی خستنه به ر داییک و باوکیان بۆ ئه وه یکه پێیان نه خوێندن وه له ده ست نه خوێنده واری ده ناڵێنن با به ناردنه زانکۆی کچان دواتر سکاڵاو گله یی  منداڵه کانیان له سه رخۆیان نه هێڵن .

                                                   زۆر سپاس هاوڕێ ئیقبال به رخان

 نرگس مردي

روز والنتاين  (روز عشاق يا عشق ورزي)

روز والنتاين مصادف با 25 بهمن (14 فوريه )در بعضي فرهنگها روز ابراز عشق است . اين ابراز عشق معمولا با فرستادن كارت والنتاين به صورت ناشناس انجام مي شود . سابقه تاريخي روز والنتاين به جشني كه به افتخار قديس والنتاين در كليساهاي كاتوليك برگزار مي شد ،  باز مي گردد.

پيشينه تاريخي : در سده سوم ميلادي كه مطابق مي شود با اوايل شاهنشاهي ساساني در ايران ، روم باستان فرمانروايي بوده است بنام كلوديوس دوم ، كلوديوس عقايد عجيبي داشته است از جمله اينكه سربازي خوب خواهد جنگيد كه مجرد باشد . از اين رو ازدواج را براي سربازان امپراطوري قدغن مي كند كلوديوس به قدري  بي رحم و فرمانش به اندازه اي قاطع بود كه هيچ كس جرأت كمك به ازدواج سربازان را نداشت . اما كشيشي با نام والنتيوس (والنتاين )  ، مخفيانه عقد سربازان رومي را با دختران محبوبشان جاري مي كرد . كلوديوس دوم از اين جريان خبردار مي شود و دستور مي دهد كه والنتاين را به زندان بيندازند. والنتاين در زندان عاشق دختر زندانبان مي شود . سرانجام كشيش به جرم جاري كردن عقد عشاق ، با قلبي عاشق اعدام مي شود ...

بنابراين او را به عنوان فدايي وشهيد راه عشق مي دانند و از آن زمان نهاد و نمادي   مي شود براي عشق !

سپندارمذگان :

در ايران باستان ، نه چون روميان از سه قرن پس از ميلاد ، كه از بيست قرن پيش از ميلاد ، روزي موسوم به روز عشق بوده است . در تقويم جديد ايران دقيقا مصادف است با 29 بهمن ، يعني  تنها 3 روز پس از والنتاين . اين روز سپندارمذگان يا (اسفندار مذگان )نام داشته است . سپندارمذگان جشن زمين و گرامي داشت عشق است كه هر دو كنار هم معنا پيدا ميكردند . در اين روز زنان به شوهران خود با محبت هديه مي دادند . مردان نيز زنان و دختران را بر تخت شاهي نشانده ، به آنها هديه داده و از آنها اطاعت      مي كردند . اخيرا گروهي از دوستداران فرهنگ ايراني پيشنهاد كرده اند كه به منظور حفظ فرهنگ ايراني سپندارمذگان بجاي والنتاين به عنوان روز عشق گرامي داشته شود .

منبع : ويكي پديا ، دانشنامه آزاد

والنتاين ؛ خوانشي ديگر گونه

... و عشق و دوست داشتن چه حقير گشته است و چه جزيره اي پرت و دور افتاده است در سرزمين انسانها با گنج هايي گرانبها اما زنگار بسته و فراموش شده ...

درد و رنج آيينه ي غبار آلودي است كه هر روز آزار آدميان را باز مي تاباند و آنچه كه گم گشته است عشق است و دوست داشتن ...

در اين دنياي جنگ زده ي خشونت بار ديگركار ما چنان زار گشته است كه بايد براي دوست داشتن هم جشن بگيريم و روز پاسداشت براي آن قرار دهيم ! اي دريغا  كه گفته شاملوي بزرگ را به حقيقت در واقعيت مي بينيم  چه خوش گفت  آن تلخ انديش دوست داشتني كه : عشق را در پستوي خانه نهان بايد كرد  اينك از خود مي پرسم سهم ما از اين نهان شده در پستوي خانه ها چقدر است ؟. ..هيچ...

باز هم سؤال چرا هيچ ؟ يافتن جواب هم سهل و آسان است و هم سخت و ناممكن جواب آسان است چون در پي آن نيستيم و ناممكن است چون دوست داشتن سخت است . چون اراده ي ما معطوف به دوست داشتن نيست . براي همين است كه در سال نه 365 روز كه تنها يك روز را براي دوست داشتن گذاشته اند. تراژدي انساني حال تكميل شده است .

آه ... والنتاين ... در زبان چه زيبا مي چرخي و در دل سالهاست كه چرخ دنده هاي آن خشك و ناصيقلي است . گمان نمي كنم كه يك اپسيلون هم چرخيده باشد !!! كسي هم هست نمي كند كه آن را جلايي دهد چون هنوز نمي دانيم كه اصلا اين والنتاين يعني چي؟! ...

براي بيشتر آن اقليت محدودي كه هم كمر به بزرگداشت والنتاين مي بندند مترادف است با عشق ورزي و از آنجا كه واژه ي عشق در جامعه ي عصبي ما منطقه ي ممنوعه اي است ديگر چه چيزي از آن باقي مي ماند تا اظهار وجودي بيابد .

آه والنتاين بيچاره !! روحت شاد ... تو پنجره ي مهرورزي را براي تنفس ما گشودي و      ناخلفان اكسيژن عشق هاي كوچه اي از آن در ريه هاي خود فرو بردند تا بهانه به دست قصابان چراغ دوستي بدهند...

باز هم سؤال ... آيا براستي والنتاين ؛ مهرورزي است يا عشق كوچه ورزي ؟

من كه سرگيجه گرفتم از اين همه سؤال 000